Aentwaerps.be - alles over d'Aentwaerpse taal

Aentwaerps Nederlands

Menu

... of dobbelklikt oep iênder welk Aentwaerps woord oep deze site!

dobbel ontkenning
14 meêrt 2009, 16:18
Doederik
'k Zag just in "Mijn famille" van Wannes vd Velde:
Vader was ne schêreslip
iêrlijk on z'n broêd gekomme
öpsasa ridderiddera
die men noêt terug en riep
at 'em niks ad meegenome
öpsasa ridderiddera
spijtig da' zoê'n edel man
zonder ratte ni' voêrt en kan
fala ridderiddera
ut re mi fasolia

Mè twiêmaal een dobbel ontkenning van et Westvloms/Middelnederlands type mè "en", wa mij dee' denke on "As ge 't ni -'n doe dan zulde zien wadagget wörd" ieverans bà katastroof... ('k denk uit "ik zèn ni te versiere")
Nog veurbèlde bekend bà iemand? bà mijn wete kwam zoe'n dobbel ontkenning namelijk hiëmol ni veur in 't Antwerps...
14 meêrt 2009, 16:19
Doederik
Ne "scheëreslip" hiët in 't Hollands normaal trouwes 'scharensliep' en ni 'scharenslijper'.
15 meêrt 2009, 00:47
Krommenaas
Da's een oud volkslieke da' de Wannes nor 't Aentwaerps eed oemgezet. In die liekes doet 'em da wel miêr. In z'neige tekste noêt of bekan noêt (misschin wel is vör et poëtisch effect). 'k Denk da 't iet is dad oêt oêk in 't Aentwaerps zal emme bestaan, mor dad al miêr as onderd jaar (worschijnlijk veul langer) ni miêr besta.

'k Moet toch is checken of de John Lundström dad oek ni dee, diê gebrökten al is archaïsch taalgebruik in z'n tekste (bvb oek de extra -e in vrouwelijke substantieve).
18 meêrt 2009, 19:11
haloewie
Niet zo archaïsch als het u voorkomt. Gisteren heb ik het voorgelegd aan mijn 92-jarige tante Julia uit Borgerhout.

As em het ni ën wèt, kan em der oek niks on doeng.
Woroem ze 't ni ën doe, dor hèmme we 't raje nor.
komt mij nu nog altijd over de lippen, is bekend gebied.

Voor haar ook heel gewoon.

Misschien is het gebruik nu beperkt tot een "totalitaire" bijzin. De betekenis van 'helemaal', 'compleet' of 'absoluut' zit er zeker in.

die men noêt (niontbreekt) terug en riep

zonder ratte ni' voêrt en kan

Er zijn drie negatieve woorden.

De opsomming van ontkennende woorden nooit ni meer, nooit geen een, nooit aan niemand (zeggen) is wel typisch voor het Antwerps (Brabants)
19 meêrt 2009, 02:43
Doederik
ok cool haloewie, ongeveer alle dialectbeschrijvingen geve dees verschijnsel aan als uitgestorve aan deze kant vant water. Ik neem aan datter dan nog bepaalde mense zijn die dieje vorm gebruike, en ander (de meerderheid) die t nimeer doen...
19 meêrt 2009, 17:58
Krommenaas
haloewie (18 meêrt 2009, 19:11)
Voor haar ook heel gewoon.

maar zou ze 't ook zelf zo zeggen? of is het iet da' ze veel hoorde in heure kindertijd? kan ons een idee geven van tot wanneer het gebruikt is.
6 april 2009, 14:25
Doederik
Dialectbeschrijving van het Brussels:
en
'In verband met een ander ontkennend woord' (WNT) bestaat deze negatie nog in onze dialecten. Dit en (met schwa uitspreken!) komt bij sommige Brusselaars voor (bij andere nooit!), maar dan is het gebruik ervan aan bepaalde voorwaarden gebonden:
-nooit in zelfstandige hoofdzinnen (+voorbeeldjes)
-alleen in bijzinnen, als en onmiddelijk op de eerste ontkenning volgt of op gin + zelfstandig naamwoord:
omda ze de kabel ni en emme
'tgein da ge ni en wet kunde ni vergeite
as gaai niks en zegt, zeg ek oek niks
Atter gin beei ne mi en es, drinke me waain
6 april 2009, 14:30
Doederik
Ook in het deel provincie Antwerpen (behalve tStad) + Vlaams Brabant komt die nog voor

[...] Ze komt in de brabantse dialecten vooral voor in bijzinnen als in:
Wat dat ge niet en kunt, moete niet proberen.
Past op dat ge niet en valt.
13 juni 2009, 16:16
Doederik
't Vald mij nou pas óp da' de Smout ók dobbel ontkenning as meugelijkhèd veur et Antwerps gèfd, pag. 106. Tof!
15 juni 2009, 17:49
haloewie
Dàd hoeër ëk oe nà geëre zegge, sè.

De dobbel ontkenning is helemaal niet dood. Het is idd in bijzinnen dat ze meestal voorkomt, maar niet alleen met a(l)s, met alle voegwoorden en die worden in het Antwerps bijna overal gevolgd door dat/da.

Waarom dat da ni en past? (helemaal niet) Ik zou het ni en wete.
(Ik zou het echt niet weten) <vs> (ik zou het ni weten).

Dus de regel van niet in hoofdzinnen is ook met een korrel zout te nemen.
Ik zou denken dat het eerder iets met de betekenis van absoluut, uitsluitend, imperialistisch, dwingend, helemaal, compleet, incontournable te maken heeft.
15 juni 2009, 18:40
Anoniem
Krommenaas (19 maart 2009, 17:58)
 
maar zou ze 't ook zelf zo zeggen? of is het iet da' ze veel hoorde in heure kindertijd? kan ons een idee geven van tot wanneer het gebruikt is.
 
Ja, natuurlijk. Ze zegt dat nu nog, maar niet bij alle ontkennende zinnen. Ik heb het zelf in mijn kindertijd gehoord (°1942). En ik gebruik het nu nog, maar beperkt in de betekenis van compleet, helemaal. Wat volgens mij het enige, juiste gebruik is.

Doederik (19 maart 2009, 02:43)
ok cool haloewie, ongeveer alle dialectbeschrijvingen geve dees verschijnsel aan als uitgestorve aan deze kant vant water. Ik neem aan datter dan nog bepaalde mense zijn die dieje vorm gebruike, en ander (de meerderheid) die t nimeer [@ haloewie 'en' ]doen...
 
Ok cool Doederik, maar "ze" hebben ons dialect in onze hoofden "vernicht", afgemaakt. Hoeveel generaties zijn er overgeslagen? Ik heb mijn kinderen geen dialect meer geleerd, wat ik mezelf niet kan vergeven. Da's normaal dat de grote meerderheid het niet meer spreekt of kent. Maar wat de dialectbeschrijvingen niet weergeven, is hoeveel individuen die "en" als tweede deel van de ontkenning herkennen. Dan is mijn betrachting: Kunt ge dat niet opnieuw kenbaar maken aan dialectsprekers? Verloren rijkdom opnieuw ter beschikking stellen en propageren. Dat is voor een deel waar ik mij voor geroepen voel. Onderscheid maken tussen dit is dialect en dit is algemene omgangstaal. Waar die twee evenwaardig zijn!

Maar eigenlijk is deze structuur iets anders dan een dubbele ontkenning. De dobbel ontkenning is eigenlijk nooit ni, niks ni, niemand ni, nieverans ni, geen ni meer. Die heeft het wel uitgehouden.
15 juni 2009, 18:54
haloewie
Het tweede deel van de ontkenning is wat in het Frans het eerste deel is, namelijk "ne". In het Frans is het tweede deel betekenisdragend. Bij ons in het dialect draagt het eerste deel de betekenis (nooit ni gin niks neemand) en is het tweede deel "en" dat de eerste ontkennende betekenis versterkt, uitbreidt, veralgemeent.
15 juni 2009, 19:13
Krommenaas
haloewie (15 juni 2009, 18:54)
Het tweede deel van de ontkenning is wat in het Frans het eerste deel is, namelijk "ne". In het Frans is het tweede deel betekenisdragend. Bij ons in het dialect draagt het eerste deel de betekenis (nooit ni gin niks neemand) en is het tweede deel "en" dat de eerste ontkennende betekenis versterkt, uitbreidt, veralgemeent.
 
draaid de volgorde ni om in bvb "ik en weet et ni"? of komd dieë vorm ni' voor in Antwerps?
31 meêrt 2012, 11:47
Doederik
Ik oêrde just man bomma zegge:

Ik vin da' diê site oep niks en trekt.

Nah vond ek dad aardig, oemda' die vör de rest noêt gin dobbel ontkenninge gebrökt, en oemda toet iertoe, de gevallekes alted meh "ni" zen gecombineerd gewest (ni en) - ni meh "niks"
(meh niks edde normaal alliên et type meh ni, "niks ni")

Zou et een verspreking emme gewest, of een aender woordje "nikse(n)", een soort verstaerking van "niks" (gelak as "nieten" = niet(s) in West-Vlöndere) of toch effectief "niks ën" as dobbel ontkenning?
31 meêrt 2012, 14:52
Doederik
Reactie van de Bon op vlwdb pm:

Dag Diederik,

Het woord niksen ken ik niet.
De zin: ik vin dat die site op niks en trekt, is helemaaal correct. Dat zou ik ook nu nog zeggen.

Gok: zou het mogelijk zijn dat ‘ni’ is weggevallen na ‘niks’? Dan zou er een zin bestaan hebben zoals: ik koop dat ni omdat het op niks ni en trekt.

Die ontkenningen met ‘ni ën’ ken ik ook en gebruik ze (al langer hoe minder): dak het ni en weet, als ge ni en weet, als ge het ni en kunt.

Groetjes,

bon
31 meêrt 2012, 15:41
Grytolle
allee da laatst is de bron van "Voorlopige conclusie: da we 't ni en weten" :D
31 meêrt 2012, 19:35
Doederik
Nog is alles herlezend is het eigenlijk identiek aan het Brussels voorbeeldje:

as gaai niks en zegt, zeg ek oek niks

En verder vergelijkbaar met
die men noêt (ni ontbreekt) terug en riep
7 meêrt 2013, 20:05
Rotthier Quinten = Kawauw '97
Een dubbele negatie is een zinsconstructie waarin een tweede ontkenning gebruikt wordt om een ontkenning versterkt aan te geven. Door de dubbele ontkenning ("nooit" en "geen") zou de zin "Ik heb nooit geen dorst" volgens strikt logische regels de bewering opgevat moeten worden als: "Ik heb altijd dorst". Dit is dan ook de reden dat een dubbele negatie – al wordt de werkelijke bedoeling meestal goed begrepen – in het Standaardnederlands als fout wordt ervaren. Het gaat echter niet om logica, maar om een taalverschijnsel dat bedoeld is als versterking van de negatie.

7 meêrt 2013, 20:07
Rotthier Quinten = Kawauw '97
de beste is nog altijd k'em da nooit ni gedaan